Na trzy tygodnie przed maturą 2026 Microsoft wypuścił aktualizację Office'a, która zepsuła w Accessie dokładnie to, od czego zaczyna się każde zadanie z baz danych: import plików tekstowych. Kreator importu zaczął wykrywać zwykły tekst jako daty, a próba ręcznej poprawki blokowała klucz podstawowy. Brzmi jak horror, ale wydarzyło się naprawdę - i jest najlepiej udokumentowaną wpadką technologiczną w historii matury z informatyki.
Dobra wiadomość: Microsoft naprawił błąd jeszcze przed egzaminem, poprawka wyszła 30 kwietnia 2026. Zła wiadomość: na komputerach szkolnych bez internetu wadliwa wersja mogła zostać do dnia matury. Ten artykuł to sekcja zwłok tamtej awarii i gotowa checklista dla Ciebie na 2027 - żebyś nigdy nie stracił punktów przez cudzy program.
Ile punktów wisiało na włosku?
Zadanie z baz danych potrafi być warte około 10 z 50 punktów arkusza, czyli jedną piątą całego wyniku. A cały łańcuch - import plików, relacje między tabelami, kwerendy SQL - zaczyna się od jednego kroku. Jeśli import nie przechodzi, nie ma relacji. Bez relacji nie ma kwerend. Jedna zepsuta aktualizacja = całe zadanie do wyrzucenia.
Dlatego ta historia jest ważna także dla Ciebie, choć dotyczy matury 2026. Pokazuje dokładnie, gdzie Access potrafi ugryźć i jak się przed tym bronić - niezależnie od rocznika. A skoro punktowanie na maturze premiuje kompletne, dokończone zadania, utrata całego bloku bazodanowego boli podwójnie.
Na czym polegał błąd - krok po kroku
Wadliwa była wersja 2604 pakietu Microsoft 365 (kanał Current, aktualizacja z 24 kwietnia 2026). Tylko subskrypcyjna - pudełkowe Office'y bez auto-aktualizacji spały spokojnie. Objawy przy imporcie pliku tekstowego, np. danych z arkusza z matury 2015:
Kreator importu wykrywał kolumny tekstowe (identyfikatory w stylu „z1”, „z2”) jako typ „Data i godzina” albo „Bajt”. Ręczna zmiana typu na „Krótki tekst” kończyła się błędem o konieczności usunięcia indeksu - po kliknięciu OK pola stawały się nieindeksowalne i nie dało się ustawić własnego klucza podstawowego.
To nie był koniec. Kto próbował obejść problem i dokończyć import bez klucza, wpadał w drugą warstwę pułapki: przy pierwszej kwerendzie Access odrzucał sprzężenie komunikatem o braku możliwości łączenia pól typu Memo i OLE. Czyli nawet „udany” import prowadził donikąd - relacje niby stały, ale żadne zapytanie nie przechodziło.
Nie naprawiaj typów w kreatorze
Pułapka ręcznej poprawki w kreatorze
To najważniejsza lekcja z całej awarii: intuicyjnie słuszna reakcja (poprawić zły typ na dobry) pogarszała sytuację. Każde kliknięcie w typy w kreatorze domykało kolejną furtkę - najpierw klucz podstawowy, potem kwerendy. Jeśli kiedykolwiek zobaczysz absurdalne typy przy imporcie, ręce precz od listy typów i czytaj dalej.
Bazy Danych i Arkusze Kalkulacyjne
MS Access, SQL i zaawansowany Excel na maturę
jednorazowo
Ślepa uliczka: import przez Excela
Naturalny pomysł: skoro Access nie łyka pliku tekstowego, przepchnijmy go przez Excela (Dane → Z pliku tekstowego/CSV → zapisz jako .xlsx) i zaimportujmy arkusz. Logiczne - i nieskuteczne. Testy pokazały, że kreator importu arkuszy w wadliwej wersji korzysta z tego samego silnika wykrywania typów, więc kolumna tekstowa znowu lądowała jako „Data i godzina”. Dwa razy ta sama ściana.
Wniosek na przyszłość: jeśli import sypie typami, zmiana formatu pliku wejściowego nic nie daje. Problem leży w silniku, nie w pliku. Nie trać czasu na przepinanie się między aplikacjami - przejdź do obejścia poniżej. A żeby takie żonglowanie danymi mieć w małym palcu, przerób nasz kurs SQL i Excel - tam importy ćwiczysz do znudzenia.
FIX: obejście, które naprawdę działa
Sprawdzone na wadliwej wersji przez testowanie, nie przez zgadywanie. Cały trik polega na tym, że omijasz zepsuty fragment kreatora zamiast z nim walczyć:
- Przejdź kreator importu normalnie (ogranicznik, zwykle średnik; pierwszy wiersz jako nagłówki), ale nie tykaj typów danych - nawet gdy widzisz „Data i godzina” przy tekście.
- Ustaw własny klucz podstawowy i dokończ import do końca. Paradoksalnie przy nietkniętych typach klucz da się ustawić.
- Otwórz zaimportowaną tabelę w widoku projektu - typy pól zobaczysz tam już poprawne (m.in. Krótki tekst). Silnik prostuje się po imporcie.
- Dopiero teraz buduj relacje i kwerendy - wszystko działa normalnie, łącznie z funkcjami agregującymi SQL.
Zapamiętaj ten schemat
FIX w jednym zdaniu: nie poprawiaj typów w kreatorze, ustaw klucz, dokończ import, skoryguj typy w widoku projektu.
Uczciwe zastrzeżenie: obejście przeszło testy na typowych scenariuszach, ale nikt nie przetestował na nim wszystkich arkuszy. Traktuj je jako plan B na sali, a nie wymówkę od sprawdzenia wersji Office'a przed egzaminem.
Trzy rozwiązania - w tej kolejności
| Opcja | Co robisz | Kiedy |
|---|---|---|
| Aktualizacja Office'a | Plik → Konto → Opcje aktualizacji → Aktualizuj teraz. Szukasz kompilacji 19929.20106 lub wyższej (numer wersji 2604 się nie zmienia, zmienia się kompilacja). | Zawsze najpierw - wymaga internetu i chwili czasu. |
| Obejście z tej sekcji | Import bez tykania typów, klucz, poprawka w widoku projektu. | Gdy aktualizacja niemożliwa (np. brak sieci na sali). |
| Rollback do 2603 | Cofnięcie wersji przez administratora (uprawnienia + instalator). | Ostateczność, tylko przez administratora pracowni. |
Twoja checklista na 2027
Wersje się zmieniają, procedura nie. Przepisz sobie te cztery punkty i odhacz przed każdą maturą z informatyki:
- Sprawdź wersję Accessa na domowym komputerze (Plik → Konto) i zaktualizuj do najnowszej - poćwicz import na rozwiązaniach matury 2026.
- Poproś nauczyciela lub administratora o sprawdzenie i zamrożenie wersji na komputerach maturalnych z wyprzedzeniem.
- Naucz się obejścia z tego artykułu na pamięć - możesz trafić na niesprawdzone stanowisko zapasowe.
- W dniu sprawdzania stanowiska przed maturą zweryfikuj wersję i zgłoś nieprawidłowości od razu; komisja dolicza czas stracony przez awarię sprzętu.
Pełny plan nauki do części bazodanowej - od SELECT po JOIN - znajdziesz w naszych kursach do matury z informatyki.
Skąd wiadomo, że to nie był wymysł jednego ucznia?
Błąd opisali niezależni specjaliści od Accessa na całym świecie, a zespół Microsoftu potwierdził go na oficjalnym forum - z zaleceniem wycofania się do poprzedniej kompilacji do czasu poprawki. Dopiero po tej potwierdzeniu poprawka 19929.20106 zamknęła sprawę. Pamiętaj o tym, gdy będziesz zgłaszać problem na sali: to nie Twoje gdybanie, tylko udokumentowana awaria produktu.
Bazy Danych i Arkusze Kalkulacyjne
MS Access, SQL i zaawansowany Excel na maturę
jednorazowo
❓ Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kogo dotyczył błąd importu w Accessie z wiosny 2026?
Tak, ale tylko komputery z subskrypcyjnym Microsoft 365, które pobrały aktualizację z 24 kwietnia 2026 (wersja 2604, kompilacje niższe niż 19929.20106). Pudełkowe Office'y bez auto-aktualizacji spały spokojnie.
Jak sprawdzić, czy mam wersję z poprawką?
Sprawdź Plik → Konto → Informacje o produkcie. Liczy się numer kompilacji w nawiasie: 19929.20106 lub wyższy oznacza wersję już z poprawką. Sama nazwa „2604” nie rozstrzyga, bo poprawka wyszła w ramach tej samej wersji.
Na czym polega obejście bez aktualizacji Office'a?
Nie poprawiaj typów w kreatorze - to pogarsza sprawę. Dokończ import z błędnymi typami, ustaw klucz podstawowy, a po imporcie skoryguj typy w widoku projektu tabeli. Dopiero wtedy buduj relacje i kwerendy.
Czy import przez Excela omija problem?
Nie. Testy pokazały, że import arkusza .xlsx korzysta z tego samego silnika wykrywania typów i kończy się identycznym błędem. Przepychanie pliku przez Excela to strata czasu.
Czy mogę sam cofnąć wersję Office'a na maturze?
Nie na stanowisku egzaminacyjnym - rollback wymaga uprawnień administratora i instalatora. Możesz (i powinieneś) zgłosić problem przy sprawdzaniu komputera przed maturą i poprosić administratora o aktualizację lub cofnięcie wersji.
Czy ten fix przyda mi się na maturze 2027?
Tak - cała procedura z tego artykułu (nie tykaj typów, ustaw klucz, popraw w widoku projektu) nie zależy od rocznika arkusza. Zmieniają się wersje Office'a, nie mechanika kreatora. Dlatego checklista z sekcji powyżej działa tak samo na maturze 2027.
